Niềm Tin

Ông Cụ Hiệu Trưởng chuẩn bị nghỉ hưu. Chúng tôi có một bữa ăn nhỏ để chia tay ông cụ. Ông cụ gọi bữa ăn tối này là supper. Ông cụ là một người hơi nệ cổ về cách ăn nói nhưng lại khoáng đạt về hành xử và dám quyết định con đường phải đi cho dù con đường đi gian nan đến mấy.

Ông cụ gọi những bữa ăn nhanh và đơn giản, bất kỳ ăn vào lúc nào trong ngày, là lunch. Còn đã ngồi vào bàn, gọi món, ăn uống đàng hoàng, thì sẽ phải gọi là dinner.

Đứng trước những quyết định khó khăn và phần nào mạo hiểm, ông cụ suy xét rất kỹ, có lẽ thế, rồi chỉ đưa ra một thông điệp đơn giản: make it happen! Những suy xét này, tôi đoán, có gốc rễ từ trái tim của một người đàn ông nhân hậu, từ trải nghiệm tích lũy của một nhà giáo dục có chiều dài hoạt động dài tới 45 năm, nhiều hơn là từ cân nhắc của lý trí.

Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại đời | Thẻ | 27 bình luận

Một góc nhỏ của bất bình đẳng

Hệ thống trường đại học và bệnh viện thuộc khu vực tư nhân ở Vina có một thiệt thòi kinh khủng so với các đơn vị tương tự thuộc nhà nước: Đó là các giảng viên và bác sỹ nếu chỉ làm việc ở khu vực tư nhân sẽ gần như không có cơ hội được phong học hàm (phó giáo sư, giáo sư).

Chưa kể về học vị cũng có thiệt thòi. Nếu làm nhà nước, cơ hội xin học bổng hoặc đi làm nghiên cứu sinh ở nước ngoài sẽ dễ hơn (cơ hội tốt hơn để tìm được chỗ ngon-bổ-rẻ).

Vậy nên nhiều giảng viên và nhất là bác sỹ sẵn sàng có vị trí làm việc chính thức ở các đại học ở bệnh viện nhà nước còn kiếm sống (thực ra nhiều trường hợp phải gọi là làm giàu mới đúng) bằng cách mở phòng mạch riêng, làm cho bệnh viện tư hoặc quốc tế.
Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại phát triển | Thẻ | 25 bình luận

Bông Lục Bình

Có bạn hỏi tôi: “Sự đau khổ tuân theo luật bảo toàn hay luật sinh tử? Ý là sự đau khổ sẽ tồn tại mãi theo một con người hay tiêu biến đi qua một thời gian”. Tôi không hiểu câu hỏi lắm, lại càng không thể biết câu trả lời, nhưng tôi nghĩ: “Theo luật bảo toàn thì sẽ là: nếu mà khổ cái này thì sướng cái khác. Còn theo sinh tử thì cái khổ này qua thì khổ khác sinh ra.”

***

Có lẽ lúc này Hà Nội đã vào cuối thu, gió lạnh đã về, nắng thu đã bắt đầu nhạt, mùa thu đang qua.

Giao mùa, thường được hiểu từ thu qua đông, là quãng thời gian đẹp nhất và đặc trưng nhất của xứ bắc.

Vào lúc giao mùa người ta bỗng mẫn cảm hơn, dễ rung động hơn,  mơ màng hơn mà cũng mong manh hơn. Dễ yêu và dễ nhớ.

Ngay cả vết thương hay nỗi đau đổ vỡ cũng chọn lúc giao mùa mà trỗi dậy từ sự lãng quên.
Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại sống | Thẻ | 26 bình luận

Giáo dục và Sản lượng

Nếu các bạn chăm đọc báo, tôi hy vọng là hầu hết các bạn đọc báo, bởi càng ngày càng ít người đọc sách, các bạn sẽ thấy các trí thức, lãnh đạo, học giả hàng đầu xứ sở Vina suốt ngày bàn bạc tâm huyết về tương lai đất nước. Họ viết về mô hình nhà nước này, ví dụ phát triển kia. Họ nói về dân chủ, họ phê phán gốc rễ tiêu cực. Vân vân và vân vân. Toàn những chuyện quốc gia đại sự, toàn những chuyện vĩ mô, thể chế … đau đầu ù tai.

Thế nhưng rất hiếm, hoặc có lẽ không có, dù chỉ một bài viết về sản lượng của nền kinh tế trong 5, 10 và 20 năm nữa.

Càng ngày tôi chỉ càng quan tâm đến sản lượng. Sản lượng không thể nào tăng do kế hoạch, đường hướng, à cả vision của lãnh đạo nữa (cho dù vision ấy dài vật). Sản lượng của cả nền kinh tế là cái mà phải tự tăng từ mỗi cá nhân. Hoặc cùng lắm là từ các nhóm cá nhân tự cộng tác. (Cái này xin hiểu theo ý nghĩa triết học, hehehe, của trường phái tự do cổ điển Áo).

Sản Lượng của cả nền kinh tế đến từ đâu. Vẫn là từ Vốn, Lao Động và Công Nghệ.

Xứ sở Vina chắc hẳn không có tí tẹo công nghệ nào rồi. Bằng chứng là khi thế kỷ 21 đã đi qua hẳn 10 năm chúng ta vẫn chưa tự sản xuất được một cái xe đạp hoàn chỉnh và pháo hoa bắn cho đại lễ vẫn phải nhập khẩu từ một làng Bình Đà Ngoại.

Vốn lại càng không có, ngoại trừ đào mỏ để bán kèm với nông thủy hải sản, chả có vốn ở chỗ nào khác. Mỏ đào mãi sẽ hết, nông thủy hải sản thì phập phù. Và bản chất lúa gạo thủy hải sản để có sản lượng cao (và giá trị gia tăng cao) vẫn cần đến công nghệ.

Vậy tất cả những gì chúng ta có trong tay, để duy trì và (ước muốn) là tăng sản lượng, chỉ là lực lượng Lao Động.

Tôi cũng tin là “sản phẩm xuất khẩu” mang lại nhiều dollar nhất cho chúng ta, vào những giai đoạn khó khăn nhất, từ xưa đến nay chính là xuất khẩu lao động.

Thế nhưng tháp dân số, cũng có nghĩa là lực lượng lao động trong độ tuổi chín muồi, đang đổ dần về phía già nua. Hai hoặc ba mươi năm nữa, chắc chắn người đi làm sẽ ít hơn người nghỉ hưu.

Theo tôi, các duy nhất để tăng chất lượng và số lượng lao động là cải cách lại hế thống giáo dục. Nếu không cải cách giáo dục triệt để, tôi tin chắc là 20 năm nữa tất cả những gì nền kinh tế của chúng ta làm ra cũng không đủ để bỏ vào mồm cả trăm triệu con người chứ đừng nói là giàu mạnh, vượt lên trên bẫy thu nhập trung bình hay là đánh nhau với TQ để đòi lại Hoàng Sa. Hay nói cách khác, cải cách giáo dục hay là chết (cho có vẻ khẩu hiệu).

Cải cách giáo dục là cực khó, tất nhiên rồi, vì hô hào mãi, thực hiện mãi có ra cái gì đâu, càng ngày càng tệ đi. Đấy là vì làm cái mới mà không dựa vào cái cũ, mô hình cũ, giáo trình cũ…

Cách của tôi đại thể như sau. Tôi sẽ nói rất ngắn, bởi các suy nghĩ điên rồ chẳng có cái nào dài.
Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại phát triển | Thẻ | 56 bình luận

Tranquil Waves

Phải giải thích một lúc với anh bạn Trung Quốc trẻ tuổi của tôi, anh mới hiểu tôi đang nói đến Vạn Lý Trường Chinh. Anh thản nhiên buông một từ: Rubbish.

Anh bạn này còn trẻ, học đại học ở UK, chở tôi đi chơi hai ngày ở Ningbo bằng xe Porsche, chỉ cho tôi cách đi xe điện ngầm ở Bắc Kinh, cách đi xe điện ngầm và tàu siêu tốc đệm từ Maglev ở Thượng Hải. Chỉ qua email. Thế nhưng khi phải nói về các nhân vật, địa danh và sự kiện của Trung Quốc thì thật là vất vả. Rất may là có google. Ví dụ như nói về Vệ Tuệ, tôi bảo anh ấy search Shanghai Baby, thế là ra.

Anh này rất yêu thích thành phố Ningbo, my fatherland, như anh nhận. Anh bảo Ningbo là quê hương của nhiều người nổi tiếng, trong đó có Yo-Yo-Ma và một người mà mãi tôi mới ‘dịch’ được tên ra tiếng Việt là Tưởng Giới Thạch. Khi tôi bảo chính Tưởng Giới Thạch là người đã bắt giam Hồ Chí Minh và nhờ đó Hồ Chí Mih viết Nhật Ký Trong Tù. Anh bạn tôi rất khoái trá với chi tiết lịch sử này và cứ hỏi đi hỏi lại là có đúng Hồ Chí Minh bị Tưởng Giới Thạch bắt ở Trung Quốc không.
Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại đời | Thẻ | 13 bình luận

Lợi về lực …

Ai đã từng học qua môn Vật Lý hồi cấp II sẽ nhớ câu nói nổi tiếng của Archimedes: “Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nhấc bổng trái đất này” (“Give me a place to stand on, and I will move the Earth.”).

Đòn bẩy giúp người ta có lợi về lực. Người yếu dùng đòn bẩy có thể di chuyển được vật rất nặng.

Nhưng sách giáo khoa Vật Lý cũng nói thêm: “Lợi về lực, thiệt về đường đi”.

Ai trong số chúng ta cũng phải di chuyển dọn dẹp một vài hoặc rất nhiều tảng đá trong suốt cuộc đời của mình.
Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại đời | Thẻ | 15 bình luận

Trăng hôm nay …

Gửi các bác đã lớn và đang lớn.

Nhân dịp trung thu, cháu hầu các bác một câu chuyện cũ.

Có một anh chàng rút rát, đi chơi với gái hoài mà chưa hôn được. Bèn kể cho bạn thân để tư vấn. Bạn hiến kế: Mày dẫn gái đi công viên. Đọc câu thơ sau: “Trăng hôm nay sáng quá. Anh hôn em vào má”. Rồi mày cứ thế mà hôn. Anh chàng rút rát sướng lắm, làm theo ngay. Ai ngờ đến phút quyết định thì cuống quá đọc thành: “Trăng hôm nay cao tít. Anh hôn em vào …”.

Câu chuyện chưa dừng ở đây vì còn nhiều dị bản khác. Cháu mồi trước, các bác tự sáng tác thêm cho vui.
Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại nhảm | Thẻ | 15 bình luận

Tảng đá bất lực

Năm thứ 2 đại học bọn tôi phải học môn Điện động lực học. Thày Thỏa dạy môn này. Bên ngoài bài giảng, các thày dạy Vật lý thường hay kể các câu chuyện về …triết học, quân sự. Thày Thỏa có kể chuyện về thần học thế này.
Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại đời | Thẻ | 25 bình luận

Bay lên nào

Hôm nay nói chuyện nghệ thuật tý cho có vẻ hiểu biết.

Cách đây khá lâu, chắc cũng gần 10 năm, tôi được một cô bạn dẫn đi xem một cái triển lãm hậu hiện đại của Đức, làm ở triển lãm Vân Hồ. Curator của triển lãm ấy hình như là họa sỹ Nguyễn Quân. Curator giờ dịch ra tiếng Việt là giám-tuyển. Chắc là giám sát và tuyển chọn.

Rất may,cô bạn kia chính là con gái của họa sỹ Nguyễn Quân nên buổi đi xem triển lãm đấy, chủ yếu là visual art và installation, được họa sỹ Nguyễn Quân đi cùng và tận tình giải thích.

Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại đời | Thẻ | 9 bình luận

Mùa hè qua muộn

– Bác sáng tác “Thời hoa đỏ” năm bác bao nhiêu tuổi?
– Tôi sáng tác năm tôi ba mươi bảy tuổi.
– Bằng tuổi bọn cháu bây giờ. Chắc hồi đó các bác sống chậm nên ba mươi bảy tuổi vẫn còn làm thơ da diết như thế. Bọn cháu giờ sống nhanh, ở tuổi này đã chẳng còn cái gì da diết nữa.
– Hồi đó cuộc sống nhanh lắm anh ạ. Máy bay phản lực bay nhanh. Bom nổ nhanh. Đào bới cứu người cũng phải rất nhanh. Nhưng ở bên trong, bọn tôi “ngừng sống”!

Dưới màu hoa như lửa cháy khát khao
Anh nắm tay em bước dọc con đường vắng
Chỉ có tiếng ve sôi chẳng cho trưa hè yên tĩnh
Chẳng cho lòng ta yên
Anh mải mê về một màu mây xa
Về cánh buồm bay qua ô cửa nhỏ
Về cái vẻ thần kỳ của ngày xưa…

– Mùa Hoa Đỏ – Thanh Tùng –

Đăng tải tại nhạc, đời | Thẻ , | 3 bình luận