Đáp Ca

Nghe nói gần Dinh Bảo Đại có quán cafe Cung Tơ lạ lắm. Lạ ở chỗ nếu đến đó vào buổi tối, gặp hôm bà chủ “in the mood” sẽ hát rất hay. Thế nên gần bảy rưỡi tối đã lọ mọ dắt xe máy chạy lên Lê Hồng Phong.

Cái thành phố cao nguyên này hơi nhỏ mà dân tình chạy xe rất nhanh, đi đường mà lớ ngớ ngó nghiêng rất hãi vì xe cộ xẹt qua xẹt lại bất ngờ. Ban ngày trời xanh ngắt như nhìn qua mắt kính phân cực cyan. Bầu trời rất gần mặt đất. Giữa khoảng không mênh mông và ngăn ngắt xanh ấy là gió. Gió rất lộng và khá lạnh. Nhất là khi phải chạy xe tìm đường khi trời đã tối.

Con đường Lê Hồng Phong khá ngắn và dốc. Chạy lên chạy xuống mấy lần không thể tìm ra Cung Tơ. Gọi 1080 hỏi, người ta hỏi lại: “Cung Tơ Chiều phải không, 25K Lê Hồng Phong nhé.”

Thế rồi vẫn không thể tìm ra vì số nhà đến hơn 20 là chấm dứt. Nản quá tính về thì nhìn thấy các chú công an gác cơ quan cảnh sát tư pháp, liền ghé vào hỏi. Ba chú công an thấy hỏi 25K liền chồm hẳn ra khỏi trạm gác: “25K hả, vào nhà ai trong đó, đi thêm đoạn nữa đi. À, đến Cung Tơ Chiều à, thế thì rẽ đường này đi lên Dinh Bảo Đại, đến gần dinh bên tay phải có con dốc, đi lên dốc là tới quán.” Nói xong lại cười rất ngụ ý: “Chỗ nào mà tối nhất là đúng nó đó”

Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại đời | Thẻ | 19 bình luận

Ký ức đô thị

Khi người Mỹ quay trở lại Việt Nam họ đã phá bỏ Đại sứ quán cũ của mình trên đường Lê Duẩn, cái sứ quán nổi tiếng với chiến công của biệt động thành 1968 và chiến dịch không vận rút chạy khỏi Sài Gòn năm 1975. Trên nền đất cũ của Đại sứ quán Mỹ lừng danh khi xưa, họ xây Lãnh sự quán mới.

Khi làm Đại lộ Đông tây, chính quyền thành phố đã giải tỏa và phá gần hết bến Bình Đông, cái bến nổi tiếng bên kênh Tàu Hũ, điểm đến cuối của trục giao thông đường thủy từ miền tây lên Chợ Lớn.

Khi Vincom lấy vườn hoa Chi Lăng, họ đã chặt đi những cây xanh cổ thụ đã sống có lẽ hàng trăm năm, ngay trung tâm, để chứng kiến bao sự kiện lịch sử của Sài Gòn.

Có hàng trăm ngàn thay đổi như vậy đã và đang diễn ra trên khắp cơ thể của thành phố này.

Mỗi công trình mới xây, mỗi công dân mới sinh ra, đều là sự một sự bổ sung bản sắc thêm vào substance của thành phố. Substance, như Spinoza định nghĩa, là một cái gì đó ở bên dưới vật chất để rồi dựng nên hình hài và bản sắc của vũ trụ.

Mọi sự thay đổi lớn, như tòa đại sứ, bến Bình Đông, đều xóa đi một hoặc nhiều ký ức của đô thị lớn đã từng có tên là Sài Gòn.

Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại sống | Thẻ | 25 bình luận

Sự thờ ơ…Alternative …(p4)

Phần 1: Khởi Thủy Là Lời

Phần 2: Thờ Ơ Đừng Là Bản Năng

Phần 3: Alternative Rock cho Chinese Democracy

Phần 4: Bản kinh kịch “Vua và Tôi” với version Alternative Rock

Câu chuyên Vua và Tôi. Câu chuyện này được nhìn nhận với con mắt của xác suất, có lẽ là rất thú vị, tuy nhiên cách tiếp cận cả ngôn lẫn ngữ bị lạc hậu quá nhiều. Vua sáng tôi hiền vẫn là cách tiếp nhận chính trị khi đặt vua vào vị trí là người anh minh còn quan là người ngoan chỉ có việc làm theo. Cách tiếp cận này không chỉ có màu sắc chính trị mà còn là chính trị phong kiến. Cái tệ nhất của phong kiến là cách tiếp cận tàn nhẫn: dân thì ngu và vua cần anh minh để dẫn dắt dân đen sống cuộc sống thái bình. Với một đám vua sáng tôi hiền thì nhân dân cứ thế mà sống, như cừu vậy, thiên hạ thái bình như giấc mơ của anh hùng thảo khấu Tống Giang.

Nếu tiếp cận một cách khác, ví dụ cách tiếp cận hành động, thì vua có khi chỉ cần hiền mà tôi mới cần sáng. Vì cái người hiền, muốn công bằng cho nhân dân, thì phải làm vua, còn người ra tay hành động dựng nên cái khung để vận hành chủ trương đấy phải là những người sáng.

Quay trở lại Hồ Chí Minh và chính phủ Việt Minh năm 1946. Nếu chịu khó đọc ‘thật kỹ’ lịch sử thời kỳ này ta sẽ thấy đây là năm hào hùng nhất của cuộc cách mạng do Việt Minh lãnh đạo, năm đẹp đẽ nhất của nhân dân, đặc biệt là trí thức và thị dân, và là năm rực sáng nhất của Hồ Chí Minh. Đó là bởi các lãnh tụ Việt Minh chỉ sử dụng chính trị như một lực lượng làm cách mạng, chứ không phải tư tưởng cho một cuộc cách mạng bước ra ánh sáng bằng bản Tuyên Ngôn Độc Lập rộng mở đến như vậy.

Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại nhảm | Thẻ | 2 bình luận

Sự thờ ơ…Alternative …(p3)

Phần 1: Khởi Thủy Là Lời

Phần 2: Thờ Ơ Đừng Là Bản Năng

Phần 3: Alternative Rock của Chinese Democracy

“Cái gì kết nối tư duy và ngôn ngữ?” vẫn là một câu hỏi lớn mà triết học hiện đại, trong đó có psycholinguistics, đang hì hục giải quyết.

Frege cho rằng ngữ nghĩa của một từ đều có hai aspect: sense và meaning. Tức là khi người ta đọc hoặc nghe một từ thì trong tâm trí người ta hiện lên cái từ này một phần là do chính từ đó tự thể hiện (referent) và một phần do chính người ta tự cảm nhận bằng trực giác (sense). Điều này sẽ diễn ra ngược lại khi người ta nói hoặc viết ra một từ nào đó.

Ví dụ khi nói “Freedom”.

Hoặc khi viết: “Không có gì quý hơn Độc-Lập, Tự-Do”

Ngày nay ở thành phố người ta ít thấy các tấm pa nô to của nhà nước ghi các khẩu hiệu thúc đẩy người dân phấn đấu có được một cuộc sống công bằng và văn minh. Ở các miền quê thì còn nhiều. Trong các khẩu hiệu đấy có thứ tự: dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Trong đó “giàu” và “mạnh” là các từ đã có nghĩa rõ ràng. Bất cứ người dân nào, chỉ cần không mù chữ, đọc một phát là trong tâm trí của họ hiện ra ngay “giàu” và “mạnh” là như thế nào. Còn những danh từ công bằng, dân chủ, văn minh thì có lẽ cần phải có quá trình, có thể là khá lâu, đễ mỗi người Việt nhìn mặt chữ mà ở trong não hiện ra những khái niệm cụ thể.

Giống như “hôn-nhân” là một từ ai cũng biết nghĩa của nó là gì, nhưng nếu chưa trải qua hôn nhân thì không thực sự hiểu được bản chất của “hôn nhân”. Công bằng, Dân chủ, và cả Văn Minh nữa, cũng là cái mà phải thực sử trải qua mới cảm nhận được chính xác.

Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại nhảm | Thẻ | 3 bình luận

Sự thờ ơ…Alternative …(p2)

Phần 1: Khởi Thủy Là Lời

Phần 2: Thờ Ơ Đừng Là Bản Năng

Những chữ như Democracy hay Liberty (ở phiên bản gốc) hẳn cần một quá trình trải nghiệm rất lâu của con người cho đến lúc định hình. Từ Democracy xuất hiện khoảng 400 đến 500 năm trước công nguyên trong tiếng Greek. Còn Liberty thì còn xa hơn nữa, khoảng thế kỷ 24 trước Công Nguyên. Chính vì thế, có lẽ, ảnh hưởng của từ này lên trí óc người dân phương tây chẳng khác gì họ thưởng thức một bức tranh.

Tiếng Việt (ngôn và ngữ, thực sự có hình dáng từ sau thời kỳ của Tự Lực Văn Đoàn) đang giàu lên nhanh chóng về từ vựng nhưng cái sự giàu lên này vẫn thiếu hụt nền tảng của nghĩa. Với từ nôm, nhất là các từ ghép, thì tiếng nôm truyền tải nghĩa rất chắc và không-thể-sai-lệch. Ví dụ như cùi-chỏ. Nhìn vào chữ này người Việt thấy ngay nó là cái gì, giống như người phươg tây nhìn vào chữ democracy thì trong tâm trí của họ hiện ra ngay cái gì (ví dụ này hơi khập khiễng nhưng chưa nghĩ ra ví dụ nào hay hơn).

Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại nhảm, Uncategorized | Thẻ | 3 bình luận

Sự Thờ Ơ Của Ngôn Ngữ Hay Là Alternative (Rock) for (Chinese) Democracy

Từ hôm quay lại sống ở SG tới giờ, thấm thoắt đã được hai mấy ngày, thời gian quả như chân dài thoáng qua cửa thang máy, chả mấy mà hết mấy năm ở đây.

Công việc lúc thưa lúc mau. Lúc mau thì ôm máy tính, lúc thưa cũng lại ôm máy tính. Bệnh nghiện net lại có phần tái phát. Từ Chủ nhật vừa rồi quyết định dùng thời gian rảnh cho đi bộ. Hôm đầu tiên đi một phát từ ngã sáu Cộng Hòa lên chợ Bến Thành, uống 1 cốc cafe, ăn một bán miến cua, rồi gọi thằng em đến chở về nhà. Di động thật là vĩ đại. Chiều nay thử đi bộ vòng vèo quanh khu quận 3 phía Pasteur-Võ Văn Tần. Thấy cũng có vẻ trôi chân.

Đi bộ nghĩ được lắm thứ hay, tính viết 1 series kiểu “Chuyện Đô Thị”, vài ngày một bài. Kiểu tại sao Saigon Square dời từ góc Nguyễn Du- Hai Bà Trưng ra Nam Kỳ Khởi Nghĩa rồi nay lại manh nha về Tôn Đức Thắng lại có ý nghĩa với sự tiến bộ của nhận thức của người tiêu dùng SG về vấn đề sở hữu trí tuệ. Hay tại sao cư xá Eden lại không ánh vàng kim loại mà sáng ánh đèn huỳnh quang.

Song nghĩ lại viết thế thì có mà thành chuyên nghiệp, toi mất, rồi lại tái nghiện net.

Cho nên quyết định dành cả một tối ngồi viết bài luận có tựa đề rất máu là: Sự Thờ Ơ Của Ngôn Ngữ Hay Là Alternative (Rock) for (Chinese) Democracy. Bài viết này lấy cảm hứng từ sự sai lầm trong cách tiếp cận xã hội của entry Vua và Tôi. Bài viết hơi dài, có lẽ gần 2000 chữ, đọc chắc mất 30 phút vì đề tài nặng nề, không giải trí phù phiếm như Bẫy thu nhập con Rồng, cho nên sẽ cắt thành 4 phần, đăng trong 8 ngày, từ giờ cho đến hết năm. Mong các bạn đón xem. Bốn phần sẽ có các tên như sau: Khởi Thủy Là Lời, Thờ Ơ Đừng Là Bản Năng, Alternative Rock for Chinese Democracy, Bản kinh kịch “Vua và Tôi” version Alternative Rock.

Sự Thờ Ơ Của Ngôn Ngữ Hay Là Alternative (Rock) for (Chinese) Democracy

Phần 1: Khởi Thủy Là Lời

Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại nhảm | Thẻ | 6 bình luận

Đủ Để Tự Hào

Ba mươi năm là một khoảng thời gian khá dài, ít ra là đủ dài để người ta thấy giải một bài toán khó đến như thế nào. Và ý nghĩa của việc giải bài toán ấy lớn thế nào cũng người giải được nó phải ở đẳng cấp nào. Hay nói cách khác, nếu anh Châu không xử lý được mệnh đề cơ bản của chương trình Langlands thì rất có thể thế giới cần thêm 30 năm nữa để có ai đó khác làm được việc này.

Ba mươi năm cũng là quãng thời gian mà Ngô Bảo Châu bước chân vào tiểu học cho đến lúc được báo Time bình chọn vào Top Ten Scientific Discoveries 2009.

Châu là lứa học sinh miền bắc đầu tiên, và có lẽ cũng là lứa đầu tiên của Việt Nam sau 1975, đi du học ở một nước tư bản.

Kỳ tích mà Châu vừa đạt được, rất có thể, và nên hy vọng, sẽ là tín hiệu cho những “thành tích chất xám” tiếp theo từ du học sinh Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới.

Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại sống, đời | Thẻ , | 23 bình luận

Biết làm toán

Cuối cùng thì hòa thượng Thích Học Toán đã biết làm toán. Kết quả giải toán của hòa thượng được bình chọn vào Top 10 Scientific Discoveries của năm 2009.

Vậy là chúng ta đã có một outlier. Chúc mừng anhNgô Bảo Châu. Và chúc mừng thế giới toán học đã tống khứ được một món hàng tồn kho 30 năm nay.

(cám ơn trang)

Đăng tải tại sống | Thẻ | 4 bình luận

Khi người ta thôi trẻ

Hồi xưa đi nhậu chưa có đĩa dưa chuột và muối được bưng ra ngay từ đầu như bây giờ. Mà phải gọi mang ra: cho đĩa dưa chuột chẻ.

Phục vụ mà là em nào xinh xinh sẽ gọi: cho đĩa dưa chuột trung niên.

***

Người ta thôi trẻ khi bắt đầu nghĩ một tí trước khi quyết định. Ví dụ như đi ăn, lúc trẻ đi ăn thường gọi búa xua các món, đã không nghĩ đến tiền thì chớ, mà còn không còn biết món gì để làm gì, cốt là ăn cho sướng miệng. Lúc thôi trẻ thường nghĩ, hôm qua toàn ăn linh tinh, sáng nay ăn bún rồi, giờ chắc phải ăn gì mà có cơm.

Nhất là những người đàn ông có vợ. Lúc trẻ phóng túng 10 thì lấy vợ xong may ra còn 4, thường thì còn 2, nhất là về tiền và thời gian. Tất nhiên cái này chỉ là tương đối. Còn về tuyệt đối thì cái hoang của anh sinh viên mới ra trường thì chẳng bõ bèn gì so với cái chi li của một người 20 năm làm công ty ngoại quốc.

***

Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại sống | Thẻ | 17 bình luận

Mặt trời trong

The morning after
Của hai ngày sau nữa
Trước đó cũng hai ngày
Nay sau hai ngày nữa

Thành phố mấy chục kênh
Truyền hình bao nhiêu rạch
Cafe không kết nối
Nét cuộc đời đừng dây

Máy tính xách tay
Hàng hiệu xách tay
Xô nước xách tay

Chiếc máy tính
Con hàng
Cái xô

Kinh khủng khiếp đảm đang
Vật lộn buồn thiu

Mùa thu tỏa nắng răng đen
Con hàng dậy muộn
Tay chơi ơ hờ

Gió mùa đã về mùa
Khê nồi cơm điện mùa
Hải sản hơi bơi mùa
Chứng khoán rùa
Tặng cho một mùa sạch
không mù tạt

Đóng hạm đội khổng lồ
Trục vớt khủng long chết
Mùi thiu động vật buồn
Trái phiếu

Phiếu mùa thu trở gió
Đập thủy điện trở mình
Bể dâu ngay thành phố

Nhạc đập DJ
Dân chơi đi dây
Không rạp xiếc
Cắn thuốc
Không cần ghi toa

Gió qua Mỹ Đình
Tấn Tài trượt ngã
Năm nay Kỷ Sửu
Bulltrap đi Syria

Thèm tiền
thèm tình
thèm nghỉ xả hơi
dồn tất cả các thèm
không bằng thèm môi con gái

Nhớ nhà
nhớ bồ
nhớ người yêu
không nỗi nhớ nào bằng
bố nhớ con gái

Mặt trời trong
vắt khô
nước
mắt người
đến tận cuối mùa xưa

Mùa sạch
nước sạch
mắt rất sạch
trẻ thơ

Đăng tải tại đời | Thẻ | 10 bình luận