Con mèo Schrodinger

Đã bao giờ bạn bước ra sân ga, lên chuyến tàu đã chọn, cùng với hành lý mang theo.

Đã bao giờ, trên sân ga, bạn bước lên chuyến tàu đã chọn, với hành lý và có bạn đồng hành.

Đã bao giờ, trên sân ga, đúng phút chót, bạn không bước lên chuyến tàu đã chọn, có hành lý và có bạn đồng hành. Bạn lên một con tàu khác, chưa mua vé vì chưa một lần lựa chọn.

Đã bao giờ, trên sân ga, khi tàu chạy, bạn thấy thân xác mình đang khởi hành trên chuyến tàu bạn đã chọn, với hành lý và với bạn đồng hành. Còn chính bạn, mà không phải chính thân xác bạn, đang rời sân ga, trên một con tàu khác bạn chưa chọn một lần.

Đã bao giờ, trên sân ga, bạn-không-thân-xác-không-tâm-hồn, đang quan sát, chính thân xác bạn rời ga trên một chuyến tàu, còn chính phần hồn bạn, lại rời ga trên một con tàu khác.

Trên sân ga ấy, bạn sẽ thấy, tính bất phân định, của tâm hồn thể xác, trong cơ thể sống nhị nguyên.

Chỉ khi tách mình ra khỏi chính-mình để quan sát, bạn sẽ thấy chính-mình sụp đổ về thế giới thường ngày.

Như con mèo Schrodinger. Vừa đang sống mà lại vừa đang chết.

***

Các bài viết trong loạt bài về Thời Gian
1) Deus Sive Natura
2) Con mèo Schrodinger
3) Buổi sáng Heisenberg
4) Hoa hồng nở trong đêm
5) Manifold
6) Phong tục của tình yêu

Đăng tải tại sống | Thẻ , , | 5 bình luận

Con Rận

Trước tiên tôi kể một chuyện mà ai cũng biết rồi. Đấy là chuyện con rận. Câu chuyện thế này. Một sinh viên khoa Sinh đi thi vấn đáp. Anh ta chỉ học mỗi bài về con rận. Khi vào phòng thi, anh ta bốc câu hỏi đúng vào con bò. Anh ta bảo: con bò là động vật có vú, có lông, do đó có rận. Sau đó anh ta thao thao nói về con rận. Bạn học của anh sinh viên này thấy thế cũng bắt chước. Khi vào phòng thi thì bắt thăm phải câu hỏi về con cá. Anh ta nói: cá sống dưới nước, do đó không có rận. Sau đó anh ta cũng chỉ nói về con rận.

***

Con rận thì không đi học bao giờ. Nhưng trong xã hội loài người thì có rận hay không có rận người ta vẫn phải đi học.

Trong post trước tôi có nói về các thể chế để các cá nhân có động cơ đi học để có tay nghề, kỹ năng và kiến thức cao hơn, dẫn đến có lương cao hơn.

Trong cuốn Elusive Quest mà ở post trước nữa tôi nhắc tới, có chỉ ra rằng ở các nước nghèo và lạc hậu thì giáo dục chả có tý tác dụng gì cho phát triển cả. Lý do đơn giản là người ta có thể có kiếm lợi bằng quan hệ với quan chức, bằng các kiểu áp phe lằng nhằng dưới gậm bàn thay vì kiếm lợi bằng lao động chuyên môn cao (tác giả là Mỹ nên không biết là quan hệ gầm bàn với quan chức để xin dự án cũng là một dạng kỹ năng cao, mỗi tội không có chỗ nào đào tạo được).

Cuối cùng thì khi mà người ta không có thu nhập cao tương ứng với kỹ năng lao động thì cái việc học trở nên nhạt nhẽo. Cùng lắm là người ta đi học để lấy cái bằng nhằm lên chức.

Không có các thể chế thúc đẩy động cơ cá nhân học tập thì sẽ không bao giờ có một nền giáo dục tốt.

***

Một nền giáo dục tốt sẽ đẻ ra trí thức. Trí thức nói chung là sạch sẽ và không có rận. Nhưng đôi khi trí thức lại tham gia chính trị. Cuốn Elusive Quest không nói mấy đến chính trị và kịch cọt. Nhưng Sartre thì có một vở kịch chính trị tên là Les Mains Sales. Bản dịch tiếng Việt là Guồng Máy.
Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại đời | Thẻ , | 9 bình luận

Phi Lợi Nhuận

Hôm vừa rồi tờ báo điện tử BBC Tiếng Việt có đăng một bài về việc TQ cấm đánh bắt cá ở Biển Đông. Tên bài báo là “Phép thử của TQ”. Theo như bài báo này thì bọn Tàu nó thả phanh cho các diễn đàn và cả báo chí trong nước thể hiện tư tưởng bành trướng, đặc biệt là nhắm vào Việt Nam. Nhiều thông điệp sặc mùi phát xít (đề cao dân tộc Hán, nhu cầu mở rộng không gian sống, sự áp bức của các nước khác với TQ, các vấn đề kinh tế. Y hệt những gì đã xảy ra với nước Đức trước khi Hitler lên nắm quyền:

“Người dân Trung Quốc rất bức xúc và yêu cầu Chính phủ phải có hành động mạnh mẽ hơn. Một số người còn đề xuất rằng để giải quyết vấn đề Nam Hải, Trung Quốc có thể bắt đầu từ Việt Nam, nước có thái độ khiêu khích hơn cả.”

“Trung Quốc cần gấp một chiến thắng để xua đi tình trạng thoái hóa suy đồi và khích lệ người dân.”

“Muốn phát triển Trung Quốc phải mở rộng không gian của mình, tin rằng nếu không có một cuộc chiến tranh cục bộ những nước này tất sẽ trở thành hòn đá cản đường sự phát triển của Trung Quốc”

Đọc mấy cái này với các phát ngôn của Tần Cương có cảm giác là định hướng tuyên truyền trong nước cũng như đối ngoại của TQ đang là hiện nay có vẻ giống như những gì mà Goebbels đã làm trước khi Hitler tiến hành chiến tranh.

Giả sử TQ mà làm phát xít Đức thì Việt Nam sẽ là Áo-Hung, hay là Ba Lan. Chắc chỉ có Bắc Hàn là thích làm Áo – Hung thôi. Việt Nam chắc là Ba Lan hoặc Pháp. Làm Ba Lan thì về sau bị cả hai phe nó giết ngoém hết cả quý tộc elite.

Hay là làm Pháp rồi đợi quân Đồng Minh nhảy vào.

***

Bọn BBC Tiếng Việt phần nhiều bài viết về VN rất là bias với chủ ý đả kích (chính phủ) Việt Nam rất là lộ liễu. Nhưng ít ra nó có tên là BBC Tiếng Việt (thay vì là Việt Ngữ như trước đây). Trong khi đó VTV ngày càng nhiều từ Hán Việt. Hán Việt không phải là xấu, nhiều khi còn là tốt, tuy nhiên lạm dụng thì hài lắm. Ví dụ xưa nay chúng ta vẫn gọi là Nhà Lý, Nhà Trần, Nhà Lê… Thế mà hằng ngày ở VTV1 có 1 cái chương trình sau thời sự và thể thao, nội dung là về 1000 năm Thăng Long. Cái chương trình ấy có tên là Vương Triều Lý. Nghe cứ tưởng phim Tàu.

***

Bắc Hàn giờ còn xé hiệp định, dọa đánh cả Mỹ. Chính phủ Obama tự nhiên hiền dã man, khác hẳn anh Bush da trắng dòng dõi diều hâu xịn. Đại ca của Bắc Hàn là Trung Quốc cũng cà khịa hải quân Mỹ ở biển Đông. Quân Mỹ có vẻ cũng nhịn.

Nói chung chiến tranh tầm cỡ thế giới (nhiều nước đứng ở các phe khác nhau) đều có sự khởi đầu từ các nước mà chính quyền hung tợn, bắt đầu có tiền và tích lũy đủ công nghệ sản xuất, bắt đầu khoe khoang lịch sử văn hóa và bắt đầu muốn thế giới phải đại đồng theo cách của mình (hay nói cách khác là bắt thế giới phải ngưỡng mộ mình theo cách của mình).

***

Nói dại, nếu chiến tranh thế giới thứ 3 nổ ra, thì chính nước khơi chiến chính là Tàu, còn Việt Nam sẽ là nước phải đương đầu trước tiên. Nhưng thế có khi lại hay, quân Đồng Minh kéo vào Việt Nam giúp VN đánh khựa. Không biết lần này Nga có giúp không. Nước Nga của putin thì rõ là cánh hữu suýt cực đoan rồi. Lại là một trong 2 nước đại ca của Bắc Hàn nữa.

Tự nhiên thấy chiến tranh chống Mỹ có những cái lợi lâu dài. Ví dụ có lính Mỹ chết và mất tích, để rồi có MIA. Có MIA thì mới có việc tàu Mỹ tự nhiên được vào biển Đông. Vào rất đúng lúc. Có vẻ như Việt Nam đang nhẫn nhịn. Chứ không phải là sợ. Yếu thế hơn thì phải nhịn thôi. Nhưng không sợ.

***

Kinh tế học đã chứng minh được lợi ích của việc xích lại gần nhau. Ví dụ nhà giàu thì mua đất xây nhà ở cùng khu. Người lạo động có chuyên môn và kỹ năng cao (ví dụ luật sư, hehehe) thì hay di chuyển đến các đô thị lớn hoặc các khu kinh tế lớn để làm việc cùng nhau và hưởng lương cao cùng nhau. Các học giả lớn cũng hay đến làm việc ở các trường đại học lớn, hay các thành phố có nhiều trí thức. Văn nghệ sỹ cũng thế.

Động cơ di chuyển chỗ ở và chỗ làm, học nghề và chọn việc, truy tìm kiến thức có ích và thực dụng… là những động cơ cá nhân. Lợi ích do vậy cũng là cho cá nhân. Nhưng xã hội cũng sẽ được hưởng nếu có định chế tạo môi trường nuôi mầm cho việc nâng cao trình độ lao động.

***

Để xích lại gần nhau, việc đầu tiên là mình phải làm đi theo khẩu hiệu của Lê Nin: vô sản các nước đoàn kết lai.

Công nhân VN, giới chuyên gia VN, đầu tiên phải nâng cao tay nghề, kiến thức, kỹ năng … để dần dần xích lại với người lao động Mỹ, Anh, Pháp.

Dần dần thì các nhà buôn VN cũng xích lại với các nhà buôn Anh Mỹ Pháp. Rồi đến chính phủ xích lại gần nhau. Kiểu như đi học lân la làm quen với bạn giàu rồi chơi với hội nó. Dần dà tuy nước Việt ở xóm nhà nghèo ĐNÁ, nhưng lại chơi toàn với các bạn ở xóm nhà giàu. Cũng đỡ lắm.

***

Real Madrid là câu lạc bộ bóng đá lớn. Vé vào sân đắt, bản quyền truyền hình đắt, áo cầu thủ bán cho fan hâm mộ cũng đắt.

Các trường đại học hàng đầu của Mỹ cái gì cũng đắt. Sinh viên muốn học các trường sang ấy cứ phải è cổ ra mà trả tiền.

Thế nhưng cả Real lẫn các trường đại học kia đều là Phi lợi nhuận (not for profit) cả.

Ở mình cứ nhầm lẫn về từ ngữ. Tưởng phi lợi nhuận là miễn phí. Thực ra chả miễn cái gì, thậm chí còn thu phí đắt lòi. Bản chất phi lợi nhuận là không trả tiền lãi cho cổ đông (không profit). Tiền thu được càng nhiều càng tốt, nhưng là để chi trả nuôi dưỡng nâng cấp cho chính đội bóng (Real Madrid) và Trường Đại Học. Mà chính vì Phi Lợi Nhuận nên những trường như Harvard, Dartmouth… mới xin được endowment hàng nhiều tỷ dollar mỗi năm.

***

Các trường đại học ở VN mình thì rõ là vì lợi nhuận. Trường công cũng vì lợi nhuận (đút túi), trường tư thì rõ là để kiếm chác rồi.

***

Trường đại học mà thế (nữa là các thứ khác), biết đến bao giờ mới có cơ hội xích lại gần các nước giàu đây.

Đăng tải tại đời | 12 bình luận

A Quest

Nhân một ngày nắng nóng không dám bước chân ra ngoài, tôi định làm một entry ngắn gọn để điểm một cuốn sách có tựa đề “Truy Tìm Căn Nguyên Tăng Trưởng” của tác giả William Easterly. Cuốn sách này do Alpha Book xuất bản. Dịch giả là một nhóm trí thức trẻ học ở các trường đại học Mỹ, trong đó có những người học các trường thuộc hạng Ivy League. Một điều thú vị nữa là một số người trong nhóm dịch giả này là thành viên của Diễn đàn Thanh niên Xa mẹ. Lời giới thiệu của cuốn sách do Tiến sỹ Trần Đình Thiên giới thiệu với giọng văn khá là hóm hỉnh giống như khi anh nói chuyện trên bàn nhậu ngoài đời.

Nhưng trời nóng và quá mệt do đứng, đi lại, và hoàn toàn không ngủ từ 3 giờ chiều hôm trước đến tận 10 giờ sáng hôm sau ở nhà A3 Giảng Võ để làm cái crazy sale cho Samsung Mobile, cho nên lại lười ko muốn làm cái bài điểm sách.

Với lại, khi thức cả đêm để đứng nhìn hàng ngàn người chen lấn xếp hàng để mua sản phẩm khuyến mại của một hãng điện thoại Hàn Quốc, thì tôi lại nghĩ đến những ý kết luận của cuốn sách: đó là động lực thúc đẩy hành động của con người. Và cái sự lộn xộn của đám đông hàng ngàn người kéo đến điểm bán hàng khuyến mại từ nửa đêm (trong lúc 7 giờ sáng mới bắt đầu bán) lại có căn nguyên (ngu xuẩn) từ luật chơi của đợt promotion có tên gọi crazy sales của Samsung.

Quay lại với cuốn sách nói trên. Tên gốc của cuốn sách là The Elusive Quest for Growth. Ngay từ lúc nhìn cái tên (Quest) tôi đã có cảm nhận cuốn sách được viết với tác giả ở vị thế của một người có học, sống ở một nước văn minh giàu có, tự cảm thấy (hoặc được giao) nhiệm vụ (quest) phải đi tìm cho được cái bí quyết (nguyên nhân) dẫn đến sự tăng trưởng kinh tế cho những nước nghèo và rất nghèo.
Tiếp tục đọc →

Đăng tải tại phát triển, sách | Thẻ , | 10 bình luận

Quê Ngoại

Hồ Dzếnh, một người Việt gốc Hoa (bố là người Hoa lưu lạc sang miền bắc VN, lấy vợ là người Việt).

Sách ngày xưa hay nói ông là Minh Hương. Một số sách mới hơn (nhưng cũng cách đây cả nửa thế kỷ) thì chú thích Minh Hương là người Việt gốc Hoa.

Hồ Dzếnh viết không nhiều, văn phong không quá nổi bật, nhưng có những đoạn nói về quê hương và phụ nữ Việt Nam lại rất mềm mại và đẹp đẽ.

Hôm nay nhân ngày Lục Tứ (cách người Trung Quốc gọi sự kiện Thiên An Môn – Mùng 4 tháng 6 năm 1989), tôi trích lại mấy đoạn văn mà cách đây hơn 60 năm, một người Việt gốc Hoa đã viết về mẹ và quê ngoại của mình.

***

Hỡi nước Việt Nam! Tôi nghiêng lòng xuống Người, trên những luống cày mà hương thơm còn phảng phất, vì tôi đã từng uống nước và nói tiếng nói của Người, vì tôi đã thề yêu Người trên bậc tuyệt vời của tôn giáo. Trên dải đất súc tích những tinh hoa của văn chương, những công trạng của lịch sử, tôi còn ghi cả những bóng dáng người xưa tôi thương yêu, và trong số những người này, chị Yên tôi là một.

***

Từ bao lâu nay, tôi vẫn tin rằng mẹ tôi sung sướng. Nhiệm vụ một người vợ hiền, mẹ đảm Việt Nam đã được làm trọn vẹn, và danh vọng xứng đáng ấy được lấp lánh ở một chỗ cao quý nhất trong trái tim người. Cái phần thưởng đến với người tuy quá chậm và khó, nhưng chính sự khó và chậm ấy đã khiến tôi yêu mến nước Nam của tôi bằng một tấm lòng trọng đại, một mối tình vô song, nhất là quê hương thứ hai của tôi lại không được huy hoàng rực rỡ!

***

Nhà quê An Nam như một tấm lòng hiền từ rộng mở, nhà quê An Nam niềm nở, thân thiết tiếp đón chúng tôi, vào lúc mà tương lai chỉ là sự mù mịt, còn dĩ vãng thì lưu lại những dấu vết đau lòng. Chúng tôi sống những ngày tàn ở đấy, như nhà ẩn sĩ vui quên những sự bất đắc chí một thời. Cái cảm xúc lần đầu nhận được ở hoàn cảnh, tôi đem hòa nó vào tình yêu thiên nhiên, và tôi khăng khít giữ lấy từng mẩu kỷ niệm của thiếu thời, do đấy, lòng thương sâu xa đất nước Việt Nam.

***

Đăng tải tại sách | 1 bình luận

Làng

Hiền triết làng Mỹ ghé thăm làng Bần.

Sự kiện này gây xôn xao một chút với đám đồ nho, chức sắc và bọn buôn bán vặt hay lên chợ huyện. Bọn mõ làng lần này cũng chịu khó đưa tin quanh các xóm.

Hiền triết thăm làng hai ngày. Lúc chia tay bịn rịn lắm. Phó trưởng thôn cầm tay dẫn ra tận bờ mương quyến luyến. Lúc đứng xa khỏi đám mõ làng, chỉ còn hai người mới hỏi nhỏ: tiên sinh có cảm nhận hay lời khuyên gì cho làng Bần chúng tôi không.

Nhà hiền triết cứ cười cười. Một lúc sau cũng vẫn cười. Rồi vẫn cứ cười và nói: tao biết chúng mày vì sao mũi tẹt rồi. Chúng mày không có thói quen đi trước mở cửa và giữ cho người đi sau. Cửa nó đập vào mặt từ bé, làm gì mũi chả tẹt.

Phó trưởng thôn hơi sững, nhưng cũng rặn một nụ cười: dạ, tiên sinh còn nhận xét gì nữa không? Nhà hiền triết vẫn cười cười: chúng mày toàn cho dân ăn gạo, đi ị vì thế cứ phải nhắm tịt mắt mà rặn, làm gì mà cả làng mắt chả bé tí.

Phó trưởng thôn chừng như hơi mất kiên nhẫn: dạ, chúng tôi muốn hỏi về vĩ mô, vĩ mô như ở bển ấy. Nhà hiền triết tắt cười, bước qua bờ mương, quay lại, thắt cà vạt chỉnh tề rồi hắng giọng nói rất rõ ràng bằng tiếng làng Bần: “Chúng mày đớp ít thôi”.

Hiền triết đi rồi mà giới mõ làng vẫn còn hơi xôn xao, tiếp tục bàn về những gì nhà hiền triết phán như rồng leo ở sân đình. Mấy hôm đầu mõ với đồ nho bàn bạc còn rụt rè lắm. Vì chả lẽ thật thà nói ra rằng thì là nhà hiền triết nói tiếng gì cứ xì xà xì xồ, có ai hiểu gì đâu mà bàn.

Mấy hôm sau có người dịch hộ được cái xì xồ thì vỡ ra, vỗ đùi mình, vỗ đùi thằng hàng xóm: tới đáy rồi, tới đáy rồi, từ mai chỉ có việc thong thả đi bộ leo dốc, có khi phải tăng gấp đôi chi tiêu quỹ làng để mua dăm chai quốc lủi với rượu đế uống vào để leo cho nhanh.

Rồi mấy hôm sau nữa mới vỡ hẳn ra: nhà hiền triết toàn nói chuyện xứ người, còn chuyện làng Bần, nhà hiền triết chả biết gì, chỉ nhớ láng máng là đánh trận giỏi. Mà cứ đợi làng khác đến đánh làng Bần chán rồi lâu lâu mới dám bật lại phát. Rồi cứ tự hào mãi.

Đám mõ làng rộ lên đưa tin về nhà hiền triết mấy hôm, rồi lại trở về con đường làng quen thuộc. Xắp thành hàng đều tăm tắp, đi quanh quanh con đường làng, cùng đều tăm tắp bên phải con đường làng bé xíu. Đi đầu hàng là đại mõ tuổi trạc trung niên, rõ ràng là cụt tay trái, đi dăm bước lại giơ tay phải ra chỉ đường và chém gió.

Tiếng mõ đang đều tăm tắp đột nhiên có tiếng nhị nỉ non chen vào. Nghe kỹ tiếng nhị pha với đọc nhạc rap tiếng làng Tàu. Tiếng đọc rõ dần. Bản nhạc rap có đoạn: Đầm làng mày là của chúng tao. Bùn làng mày là của chúng tao. Sen làng mày cũng là của chúng tao. Cả đoàn mõ sững sờ. Dân làng cũng sững sờ. Thằng mõ chơi nhị hát tiếng tàu hóa ra là người làng Tàu, vào ở nhờ nhà cháu họ của em vợ con nuôi nhà bạn thân trưởng thôn. Rồi nhập hộ khẩu luôn ở đấy.

Cả đoàn mõ nín thở chờ đại mõ đến bạt tai thằng mõ tàu. Đại mõ có nhõn một cánh tay, dồn sức vào mà tát vì có mà vỡ mặt. Chờ mãi mà đại mõ vẫn đứng đầu hàng giơ tay phải chỉ đường rồi chém gió tiếp. Hóa ra đại mõ không chỉ cụt tay trái mà còn bị điếc cả hai tai.

Dân làng Bần ai cũng mắt híp, mũi tẹt. Cả làng ăn ít để nhường cho trưởng phó thôn đớp nhiều. Nói chuyện, khấn vái thắp hương thì cứ xếp hàng đều tăm tắp người nọ sau đít người kia rồi tất cả sau đít một người vừa cụt vừa điếc. Đi riết nên mấy kẻ nhắm mắt mà vẫn dẫn đầu tưởng đâu mình nghĩ gì thì cả làng nghĩ thế. Chuyện mỏ bọ xít ở khu mộ tổ, mấy trưởng họ định lén bán cho làng người, sau lộ ra bị các họ bắt họp lấy ý kiến. Tay đại diện vụ họp họ, quen thói chỉ tay dẫn lối, óc không quen suy nghĩ logic, chưa thèm hỏi ý kiến dân làng, đã bảo với mõ: dân làng đồng lòng bán mỏ.

Mà cái mỏ ấy. cũng có tự đào lên bán được đâu. Phải nhờ cả thằng ăn cướp nó đào giúp.

Đăng tải tại đời | Thẻ | 4 bình luận

Xe Đạp

Jodie Foster có đóng một bộ phim tên là The Brave One. Phim thriller. Trong phim này cô ấy đóng vai một freelancer chuyên kể các câu chuyện đường phố trên radio. Hằng ngày cô ấy đeo một cái túi, đi bộ trên các con phố, rẽ vào các cửa hiệu, rồi đến đài phát thanh. Ở đó có một studio nhỏ và cô sẽ độc thoại kể về các con phố mà mình đã đi bộ qua với những câu chuyện có hồn hoặc gắn với một phần lịch sử của con phố. Cô ấy kể rất hay và ngẫu hứng vì chương trình của cô phát live.

***

Ngày xưa tôi cũng đã từng đi bộ như thế trên các con đường ở quận nhất. Lúc đó đường còn ít xe hơi và vắng. Đi bộ từ nhà văn hóa thanh niên qua đồng khởi. Hay có khi rẽ qua Hàn Thuyên. Có những hôm chui vào thương xá Eden. Có hôm vào bệnh viện nhi đồng xem mấy cái hoa văn bằng sắt của tòa nhà. Có hôm vào bưu điện ngồi xem người ta viết phong bì thuê và ngắm cái quạt trần trên đầu.

Ấy là cái lúc người ta còn rảnh rỗi còn đường phố vẫn còn có hơi thở của chính nó. Mình đi trên nó mà cảm nhận được cái sự sống ấy, bắt mình phải về nhà mà đọc sách xem ngày xưa cái phố ấy thế nào. Cũng không phải là kiến thức gì nhiều hay độc đáo, nhưng đủ để tưởng tượng ra hai cô gái Mỹ, ông nhà báo, và vụ đánh bom trong The Quiet American. Đủ để tưởng tượng ra ông Ẩn hằng ngày đi từ văn phòng của mình qua Gibral. Hay thấy Trịnh Công Sơn hát với Khánh Ly trong sân Văn Khoa buổi tối.

Ở Hà Nội khó đi bộ hơn nhiều. Khu phố cổ bây giờ rất khó đi bộ. Tuy đi vài lần là quen dần với việc lúc đi trên vỉa hè lúc phải xuống lòng đường, nhưng cái sự đi bộ không còn thoải mái nữa. Ngay cả con đường mà ai cũng nghĩ là dễ đi bộ là Tràng Tiền, nay cũng rất khó đi. Khó đi hơn nhiều so với các đường quanh khu đấy. Đi bộ quanh Bờ Hồ hay Hồ Tây thì dễ hơn, nhưng đấy không phải là đi trên phố. Phố là phải có vỉa hè, quán cafe, cửa hàng cửa hiệu, các lối rẽ. Hay có những ngã tư ngã năm đủ lớn để cảm thấy chính mình đi băng qua nó. Nếu thích cảm giác đi bộ qua khoảng trống lớn, có thể đến khu Hoàng Diệu – Vườn Hồng – Lăng Bác. Nhưng phải đi sớm hoặc rất muộn, khi còn chưa có nhiều người ra tập thể dục.

Thực ra vẫn còn nhiều con đường ở Hà Nội đi bộ vẫn thích. Như đường Phan Đình Phùng, Hàng Trống, Tràng Thi. Hay các con đường Trúc Bạch hoặc đường ven hồ tây (Thụy Khuê). Đi bộ mấy con đường này thú vị ở chỗ một bên là đường, một bên là hồ. Mỗi tội đi các con đường này phải chú ý tránh các đội ăn lẩu hoặc các ghế đôi cafe bày chi chít trên vỉa hè. Đường quanh Hồ Gươm mỗi tối cuối tuần là những nơi không nên đi bộ vì cực kỳ đông xe, ô nhiễm tiếng ồn và khói kinh khủng.

Chưa kể là thời tiết. Hà Nội thực ra có cái mùa đông rất hợp với đi bộ. Nhất là những hôm rét ngọt và có nắng vàng. Mặc áo khoác mỏng, đội mũ len, đi găng. Thế là đủ cho một cuộc đi bộ. Nhìn những người đi xe máy mặc một đống áo và đội mũ bảo hiểm, sẽ thấy đi bộ sướng thế nào. Chiều mùa đông đi bộ ra tượng Lê Nin ngồi xem bọn trẻ con nó tập skateboard hoặc nhảy hip-hop, cũng thấy tinh thần trẻ trung nhẹ nhõm. Có khi ngồi xem cả giờ đồng hồ mà không biết.

Nhưng mùa mưa phùn thì thực là bó tay, không thể nào nghĩ đến đi bộ được, vì nó quá tởm. Còn mùa hè thì thôi rồi, chỉ đi độ 15 phút là thè lưỡi thở như cún. Những lúc đó chỉ muốn có xe đạp.

***

Với một cái xe đạp chừng hơn một triệu và một cái headphone, mỗi tối có thể đạp xe lăng quăng chừng hơn một tiếng. Một tiếng đi xe đạp thì được nhiều lắm. Có thể nuốt cả khu Trúc Bạch – Thanh Niên – Thụy Khuê. Hoặc nuốt cả khu Văn Cao, Liễu Giai, hồ Ngọc Khánh tới mấy vòng. Đi xe đạp có cái hay, cái dở so với đi bộ. Cái hay của nó là mát hơn, và không phải canh me đi đến chỗ nào là phải quay về như đi bộ. Nó cũng có cái hay là biết đường nào dốc, đường nào không, ngã tư nào khó qua, ngã tư nào dễ. Nếu đi bộ thì không để ý không nhận ra được. Với những hôm sau khi mưa, hoặc đi buổi tối ở những phố đèn đường không phải chỗ nào cũng sáng thì đi xe đạp sạch chân hơn, không phải ngó nghiêng cẩn thận những quãng tối.

Đăng tải tại sống | Thẻ | Chức năng bình luận bị tắt ở Xe Đạp

Bụi Quá

Dạo này đi nhiều, blog tí nữa thì bi quăng vào sọt rác.

***

Cái ảnh trên chụp ở SG. Bằng điện thoại Nokia. Chụp ở sân một căn nhà nhỏ trên đường Lý Tự Trọng, xéo từ trường Trần Đại Nghĩa qua.

Cái cây Sơ ri trong ảnh chắc thuộc loại cổ thụ hiếm có.

Ông cụ chủ nhà là người bắc. Già lắm rồi. Vào SG từ năm 1954 khi hơn 30 tuổi. Ở căn nhà nhỏ và đẹp ấy suốt từ bấy đến giờ.

 

***

Ngược Lý Tự Trọng lên trung tâm một chút là vườn hoa Chi Lăng. Nay đã bị quây kín để xây dựng cao ốc.

Có lẽ SG là đô thị duy nhất trên thế giới cho phép phá công viên ở ngay downtown để xây cao ốc.

Một tòa nhà mới xây lên, một khoản đầu tư bỏ ra, một loạt nhà thầu có hợp đồng, một đống công ăn việc làm tạo ra.

Thế nhưng cái giá mà đô thị phải trả chính là sự suy thoái đạo đức. Với việc cho phép phá chỗ trồng cây để xây nhà ngay giữa downtown, chính quyền thành phố tự vứt lương tâm và đạo đức của mình xuống cái móng nhà đang được đào bới.

Có những cái sai không bao giờ sửa được.

***

Ở Võ Văn Tần có một hàng sách cũ. Ở đó có bộ Việt Sử của Phạm Văn Sơn. Mặc dù thiếu 2 cuốn nhưng giá vẫn là 3 triệu 3 trăm ngàn. Không đủ tiền đành quay qua bộ Phạm Quỳnh. Cũng không đủ tiền. Đành ôm các cuốn sách lẻ, trong đó có cuốn về kinh tế xã hội thời kỳ phong kiến của Nguyễn Thế Anh. Lại mua được một cuốn của Dostoievski có tên là Đầu Xanh Tuổi Trẻ. Nguyễn Hữu Hiệu viết lời bạt. Lại mua được cả một cuốn của Lỗ Tấn, trong đó có một truyện ngắn có mùi phân tâm và loạn luân, lần đầu tiên đọc. Quái thật.

***.

Cuối cùng vẫn là HN. Dạo này chơi với các em teen nhiều. Lại ngồi vỉa hè phố xá ban đêm. Lại có ảnh chụp bằng di động, hehehe.

***

 

Photobucket

Đăng tải tại Uncategorized | 2 bình luận

Bọn Trẻ Con

Dạo này quá bận đi mất. Vừa chuyển nhà. Vừa đúng lúc cuộc thi iDifferent (cái tôi khác biệt) đi vào vòng chót.

Ngôi nhà của bố mẹ xây năm 1992, còn tôi ở nó thực sự từ năm 2000. Mười bảy năm gia đình sống dưới mái nhà này. Trong đó có 9 năm cuối có tôi mà không có bố tôi.

Dưới mái nhà này có hai đứa trẻ ra đời. Một đứa cháu gái ruột là Phương Cầm. Đứa thứ hai là Giò – Phương Cẩm Sa.

Giò cũng chỉ sống dưới mái nhà này tổng cộng các khoảng thời gian chắc cũng chỉ tầm một năm. Còn thì ở nhà ngoại. Mỗi lần về thăm nhà bố, không lần nào không bắt bố bế lên phòng mẹ, rồi phòng bố. Bây giờ còn có trò dở các đồ cũ ngày xưa của mình ra ngắm nghía rồi bảo: Hồi bé Giò thế này …thế này… Một đứa bé con chưa đến hai tuổi rưỡi mà đã có giọng hoài cổ, kể ra cũng là giống bố.

Mười bảy năm ở một chỗ, đồ đạc chỉ mang về mà ít bỏ đi. Lúc chuyển nhà vừa bán, cho, bỏ đi, mất mấy ngày mới hết. Duy chỉ có cái thư viện mấy ngàn cuốn sách là còn nguyên vẹn. Băng đĩa, tạp chí với báo thì vứt đi không tiếc tay. Có cả báo văn nghệ và văn hóa thế thao từ những năm 8x. Băng cassette có cả AC/DC đi thu ko biết từ đời thủa nào nữa.

Tầng bốn có nuôi con mèo. Giò về chơi có lần nhớ ra, bảo bố bế lên chơi với mèo. Lên tầng 4 có cái sân nhỏ, hôm đó rét ngọt và nắng vàng, Giò chạy tung tăng quên cả mèo. Nhưng mèo thấy tiếng người liền bò từ nóc nhà ra, nhìn xuống. Giò gọi mèo ơi xuống đây. Mèo không xuống. Bố gọi thì mèo xuống ngay. Chẳng qua là có mấy tháng bà nội ốm đi chữa bệnh, bố ở nhà một mình cho mèo ăn nên nó nhớ giọng thôi.

Giò chạy quanh cái cột, mèo nằm dưới chân cột. Giò tóm đuôi mèo, mèo lùi ra, giương mắt tò mò ngắm Giò. Giò chắp tay sau đít đi đi lại lại, nhìn trời rồi độc thoại. “Hôm nay đẹp. Trời xanh mây trắng bay. Con mèo nhà mình nó hiền hiền, không ác. Mắt nó to to”. Nói đến đây lại nhớ ra con mèo, định tóm đuôi nó. Mèo chạy qua sân thượng nhà hàng xóm. Giò thò tay qua với không được, gọi cũng không được. Liền bảo: Về ngay, bố tao gọi.

Quả này thì đúng là ngất hẳn. Cha nào con nấy. Đang lời văn âu yếm bay bổng, đổi ngay qua giọng xã hội đen. Đấy là chưa kể máu mê tốc độ giống bố. Cho ra tượng Lê Nin, thuê cho cái xe máy điện của trẻ con, kiểu scooter, Giò leo lên chạy điên cuồng, tóc bay lung tung, miệng cười toe toét.

Dọn nhà nhiều việc mà vẫn phải đi. Các em thí sinh đã hoàn thành 24 clip ngắn để dự thi. Có nhóm rất cinema như Zipper. Có nhóm tâm lý xã hội như A-bomb. Có nhóm nặng thời trang như La Passione. Có nhóm Mộc làm kiểu quảng cáo du lịch HN cho CNN. Có nhóm làm clip ca nhạc. Có nhóm làm kiểu Hàn Quốc. Có nhóm làm hip-hop, có nhóm làm phim hài như I’S.

Thứ bảy (7/3) là truyền hình trực tiếp lễ trao giải. Phần thời trang, ca nhạc, kịch hài, toàn là do các em tự dựng. Tuần tập 3 buổi. Toàn tập ở tượng Lý Thái Tổ với tượng Lê Nin. Hơn tuần nay mưa suốt, nhìn các em trẻ con đội mưa vẫn tập catwalk với tập hát, chỉ sợ chúng nó ốm. Mà toàn bọn xinh, cả giai lẫn gái, đều rất cao ráo và xinh xắn. Nghe nói có khá nhiều đứa là hot boy với hot girl của Hà Nội.

Link xem các “tác phẩm” clip ở đây. Ai rảnh vào xem cho vui.

Ảnh trên là ảnh một thí sinh tên Bống, sinh 1990.

Đăng tải tại Uncategorized | Chức năng bình luận bị tắt ở Bọn Trẻ Con

Entry for February 17, 2009

Nhân dịp báo HNM cho đăng bài ca ngợi tướng Hứa Thế Hữu của khựa đểu, tính viết một bài phân tích nhỏ nhỏ rằng thì tại sao nhà Nguyễn muốn li khai, rằng thì tại sao kinh đô không còn ở Thăng Long nữa, rằng thì tại sao chỉ có Lê Duẩn là look-down khựa và nung nấu ý đồ lấy lại Hoàng Sa.

Nhưng mà thôi, đến Hứa Thế Hữu là người đánh Hoàng Sa năm 1974 và đánh biên giới phía bắc năm 1979 (đúng này này 17 tháng 2) mà còn được tòa soạn báo nằm cách Hồ Gươm có một tầm nhổ nước bọt họ ca ngợi thì còn gì để mà nói nữa.

Vả lại cũng hơi bận nữa.

Cuộc thi iDifferent đã đi vào vòng chung kết. Vòng loại được tổ chức voting để chọn 20 đội vào nên đã gây ra nhiều chuyện buồn vui cho các thí sinh. Có những nhóm bị ghét, hay làm bài xấu mà vẫn được vào (tức là có nhóm đẹp bị out) nên gây ra nhiều bức xúc nho nhỏ. Nhưng qua đó các em hiểu được cuộc đời khó khăn và phức tạp thế nào. Nó có nhiều khía cạnh tốt xấu hơn các em nghĩ.

Có một nhóm bị ghét, các nhóm khác người bênh kẻ chê, nhưng đa phần là có thiện ý, chỉ một vài bạn chê bai dìm hàng quá đà. Hôm nay mới làm một bài ngắn ngắn để giải thích thêm cho các em teen về cách tiếp cận những vấn đề bức xúc kiểu như thế.

———-

Các em rồi sẽ lớn lên.

Rồi sẽ đi du học, hoặc đi công tác nước ngoài.

Rồi các em sẽ thấy nước mình nghèo và lạc hậu thế nào.

Rồi các em sẽ thấy nguyên nhân của cái sự nghèo nàn và lạc hậu ấy.

Trong số các nguyên nhân, có cái gọi là Sự Định Kiến.

Định kiến là gì. Định kiến là các suy nghĩ và cách nhìn nhận vấn đề thiên lệch. Ví dụ con nhà giàu là hư hỏng, học dốt. Hoặc con nhà nghèo thì ngoan và học giỏi cũng là định kiến.

Định kiến làm xã hội độc ác và đố kị. Làm con người ta bon chen. Làm con người ta nhỏ nhen. Làm con người ta thay vì tự mình vượt lên trên, thì lại đi ngáng chân những ai hơn mình. Những cái đó làm đất nước mãi nghèo nàn và lạc hậu.

Các em còn trẻ, hãy tập cho mình có một đầu óc cởi mở, không đố kị, không ghanh ghét.

Đặc biệt là các bạn gái. Con gái cần nhất là vị tha. Và vị tha là cái rất khó để có được.

Cảm ơn các em đã đọc cái post này.

Xu béo

(Ảnh trên là ảnh dự thi của nhóm LA)

Đăng tải tại sống, đời | 1 bình luận